KARABEL KAYA ANITI

Karabel Anıtı ilkçağda büyük önem taşımış bir dağ geçidindeydi.Gerek Hititler çağında,gerek Pers egemenliği döneminde Sardes/Sart'dan (Salihli)Efes'e giden batı uç bölüm olarak kullanılan,Batı Anadolu'daki en önemli iki doğal- doğu batı Anayolundanbiri şimdi Karabel denen bu dağ geçidinden yararlanıyordu.Karabel kaya kabatmasına ulaşmak için,İzmir doğu yakınındaki ilçe merkezi Kemalpaşa'nın (Bizans çağındaki ismi;NYMPHAEİON,NİF)doğu yanıbaşından güneye uzanarak,METROPOLİS'in ardılı Torbalı'ya ve oradan da Efes/Selçuk 'a ulaşım sağlayan yola gireceksiniz.Kemalpaşa'dan yalnızca 6 Km. kadar ileride,yol Karabel denen dar bir dağ geçidine girer ve yolun yanından dere akar.Tam orada 1926 -1927'de İzmir Valisi olan Generel Kazım Dirik'in yaptırdığı,çinili bir "taklı geçiş anıtı"vardı (Yol genişletme çalışmalarında yıkıldı). Solunuza bakınız;orada göreceğiniz birkaç beton basamak,size çok kısa bir tırmanıştan sonra İ.Ö 2.bin yapıtı SAVAŞÇI KABARTMASI'nın tam önüne çıkaracak patikanın başlangıcını gösterir.Kabartma, güneye bakan yüzde hazırlanan bir niş içine işlenmiştir.Bu kabartmada ,savaşçının başı ile mızrağın ucu arasında Luvi hiyeroglifi simgeleri vardır.Ancak bunların çoğu pek aşınmış olduğundan ,bu yapı üzerinde çalışan Steinherr gibi uzmanlar,sonuca varamamışlardır.yazıyı güvenle okuyamamışlar,sadece bazı olasılıklara işaret edebilmişlerdir.
Guterbock,Alman Arkeoloji Enstitüsünün çıkardığı İstanbuler Miteilungen dergisinde yayınladığı ayrıntılı bir yazıda,bu anıt ve onun çok yakınındaki başka Luvi yazıtları hakkında bilgi vermekte ve bütün bu yapıtların Hitit'lerin Yeni Krallık çağında bu yöreye egemen olan yerel Luvi Beyi(Güçlü olasalıkla TARGASNALLİ adlı biri)tarafından yaptırıldığı sonucuna varmaktadır.
Karabel Anıtı iö.13.yüzyıla tarihleniyor. Hawkins tecumeyi soyle veriyor:
Tarkasnawa, King of Mira (land). [Tarkasnawa - Mira (ulkesi) Krali]
(Son of) Alantallis, King of Mira land. [Mira ulkesi krali Alantallis('in oglu)]
Grandson of (...), King of Mira land. [Mira ulkesi krali (...)'nin torunu]
Yani anitin I.O.13ncu yy ikinci yarisina ait oldugu sabitleniyor. Hitit krali IV. Tudhaliya zamani.

Bu anıta ilişkin en eski betimlemeyi Herodotos yapmıştır. Herodotos anıtta betimlenen kişinin Mısır firavunu Sesostris olduğunu sanıyordu: "…Mısır kralı Sesostris’in baş eğdirdiği ülkelerde diktirdiği sütunlara gelince, bunların çoğu kaybolmuştur; ayakta kalmış olanlarını, üzerlerine işlenmiş kadın üreme organları ve yazılarıyla birlikte, Filistin Suriyesi’nde gözlerimle gördüm. Ayrıca İonia’nın iki yerinde, bu savaşçının kaya üzerine işlenmiş resimleri vardır, birisi Phokaia – Ephesos yolu üzerinde, öbürü Sardeis’ten Smyrna’ya uzanan yol üstündedir; bu iki yerde de iki buçuk dirsek yüksekliğinde bir heykel oyulmuştur, sağ elinde kargı, sol elinde yay tutar; öbür donatımları da gösterilmiştir; Mısır ve Ethiopia karakteri taşır…”

Yol yapimi sirasinda bu anit yikilmamis ama bunun yakininda bulunan 3 diger daha kucuk anit maalesef tamamen yok olmustur. Karabel anitinin yaklasik 100 metre kuzeyinde Karabel anitina benzer, yari bitmis bir kabartma (Karabel B); ayrica bunun bir kac metre ilerisinde bir kaya uzerine kazili iki ayri kucuk yazit (Karabel C1 ve C2) yol genisletme calismalari sirasinda maalesef farkedilmeyerek (aksini dusunmek istemiyorum) yok edilmiştir.
TORBALI PANCAR BELDESİ BULUNTUSU HİTİT ANIT STEL PARÇASI 2007DE BULUNMUŞTUR.

KARABEL KAYA ANITI 1800 LÜ YILLAR


KARABEL B ANITI 1900LÜ YILLAR





Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE BORNOVA’DAKİ CAMİİ, KİLİSE, HAVRA VE MEZARLIKLAR

YUNUSZADE AHMET VEHBİ (ÜNLÜ) MÜDERRİS/VAİZ/ŞAİR

PATERSON KÖŞKÜNÜN HÜZÜNLÜ HİKAYESİ