Yunuszâde Vehbi Efendi

Bolvadinli müderrislerin yeni alfabeyi öğrendikleri zaman


çektirdikleri resim
yanık kışla
Bolvadin şehitlik
kırkgöz köprüsü

KENDİ EL YAZISI İLE YAZILMIŞ’’TERCÜME-İ HALİ’’ADLI ESERİNDEN ANLAŞILDIĞINA GÖRE 1870 TARİHİNDE BOLVADİNDE DOĞMUŞTUR.BOLVADİNİN ÖNDE GELEN EŞRAFINDAN YUNUSZADE ABDÜLKADİR EFENDİNİN OĞLUDUR.BOLVADİNDEKİ MEDRESELERDE OKUMUŞ.İSTANBUL FATİH MEDRESESİNDEN MEZUN OLMUŞTUR.1894 DE ŞAM’A GİDİP HADİS İLMİ ÜZERİNE İHTİSAS YAPMIŞTIR.DÖNÜŞÜNDE BOLVADİN NEBİ EFENDİ MEDRESESİNDE MÜDERRİS OLARAK GÖREV YAPMIŞTIR.YUNUSZADE VEHBİNİN ASIL GAYRETLERİNİN MİLLİ MÜCADELE YILLARINDA ORTAYA ÇIKTIĞINI GÖRÜYORUZ.ZAMANIN NİĞDE MİLLETVEKİLİ EMEKLİ ALBAY HALİL NURİ YURDAKUL MİLLİ MÜCADELEYİ ÖRGÜTLEMEK İÇİN BOLVADİNE GELMİŞ,Y.VEHBİ EFENDİYE DANISARAK ONUN YARDIMLARINI İSTEMİŞTİR.

O DA:

-OĞLUM…SANA DÜŞÜNCELERİMİ VE TEZLİYEMİ NAZMEN İZHAR EDECEĞİM.ONU ÇOĞALTINIZ.HEPSİNİN ALTINI İMZALAYACAĞIM.İCAP EDERSE NAMAZ SECCADEMİ HEYBEME KOR,SENİNLE YOLA DÜŞER,SON NEFESİMİ GAZALARIN BU EN ULVİSİNDE İRŞAD YOLUNDA VERİRİM.KARINCAYA SORMUŞLAR:

NEREYE GİDİYORSUN?

HACCA DEMİŞ.

GÜLMÜŞLER :

BU BACAKLARLA MI?

O YÜRÜMESİNE DEVAM ETMİŞ

HİÇ OLMAZSA YOLUNDA ÖLÜRÜM YA…

İŞTE BİZ BU GÜN BU DİNİN ESSAHDAN MÜRŞİDLERİ İSEK TUTACAĞIMIZ YOL BU…

DAHA SONRALARI ANKARADA DA MEHTER TAKIMININ ÖNÜNDEN GEÇMESİ HADİSESİ OLUR.

MEHTERİN ÖNÜNDE SİYAH BİR BEZ ÖNÜNDE BEYAZLA YAZILMIŞ BÜYÜK BİR BAYRAK VARMIŞ:

MÜSLÜMANLAR BEKLEDİĞİMİZ KIYAMET BU GÜNLERDİR.BİRLEŞELİM KURTULURUZ.

20 TEMMUZ 1336\1920

İŞTE BU SATIRLAR Y.VEHBİ HOCANIN KALEMİNDEN ÇIKIYORDU.ATATÜRK ONUN BU DAVRANIŞINI TAKDİR ETTİ VE İLTİFATLARDA BULUNDU.

BOLVADİN VE YÖRESİNİ MANEVİ ANLAMDA ÖRGÜTLEYEN VEHBİ HOCA OLMUŞTUR.

ŞAİR,1938 YILINDA VEFAT EDEREK ESKİ MEZARLIĞA GÖMÜLMÜŞTÜR.ARAPÇA VE FARSÇAYI ÇOK İYİ BİLİRDİ.RUMCADA BİLDİĞİ VE İNCİLE HAKİM OLUP İZMİRDE BİR SÜRE BULUNDUĞUNU BİLİYORUZ.DİVAN EDEBİYATININ TÜM İNCELİKLERİNE HAKİMDİ.DİLİ AĞIR ,AĞDALI,ARAPÇA VE FARSÇA TERKİPLERLE DOLUDUR.ANLATIMI SÜSLÜ AĞIT MANZUMLUDUR.KİTAP HALİNE GETİRİLMİŞ BİR ESERİ YOKTUR.ŞİİR VE NESİRLRİNİ BİR DEFTERDE TOPLAMIŞ 1928 DE ÇIKAN YANGINDA EVİ VE ESERLERİ YANMIŞTIR.HATIRLAYABİLDİKLERİNİ TEKRAR YAZMIŞTIR.Yunuszade medresesi tahtalı camii civarında bulunuyormuş.

.23.Nisan.1920 tarihinde T.B.M.M. açıldı. T.B.M.M açılışına Bolvadinliler siyah bez üzerine beyaz boya ile yazılmış Müslümanlar beklediğimiz kıyamet bu günlerdir. Birleşelim kurtuluruz yazılı pankart ve bayraklarla katılmışlardır. Bu T.B.M.M. müzesinde olan bu pankartı ünlü müderris Şair Yunuszade Ahmet Vehbi yazmıştır. Bu gösteride I.Dönem Afyon Millet Vekilleri de bulunmuştur. Bolvadinli Halil Hilmi Efendi I.Dönem Afyon Milletvekili idi. 5.Atatürkün Milli Mücadeledeki zaferleri -Sarıkamış, Kars, Gümrü kurtarıldı(1920) -Çukurova, Antep,Maraş,Urfa kurtarıldı(1921) -I.İnönü Zaferi(6-10 Ocak.1921) -II,İnönü Zaferi(Mart.1921) - Sakarya Zaferi (Ağustos.1921) -Büyük Taarruz Ağustos.1922) - 24.Temmuz.1923 Lozan Anlaşması 6. En büyük eserim dediği Cumhuriyeti 29.Ekim.1923 tarihinde ilan etti. Onu sosyal ve kültürel alanda yaptığı inkılaplar takip etti. Ve böylece Dünya Tarihinde yeni bir Türk Devleti doğdu. 7. Atatürkün Bolvadin Ziyaretleri 09. Aralık 1921 Milli Mücadele yıllarında ilk gelişidir. 07.Aralık 1921 tarihli Ordu emrinde, Gazi Mustafa Kemalin Ankara-Sivrihisar-Aziziye yolu ile Bolvadine geleceği, bir gece kalıp, Ordu komutanları ile toplantı yapılacağı bildirildi. O tarihte Bolvadinde I.Ordu ve II. Ordu karargâhları ile Kafkas Tümeni bulunuyordu. Bu toplantıdan sonra I.Ordu Karargâhı Çaya nakledildi. Atatürkün Bolvadine gelişini rahmetli Ziraat Yüksek Mühendisi Alâaddin Gümüşoğlu hatıralarında şöyle anlatır: Atatürk 09 Aralık 1921 Perşembe günü saat 15.00te Karargah subaylarından oluşan kalabalık bir gurupla Bolvadine girdi. Gurubun içinde Halide Edipte vardı. Halk onu şimdiki Bolvadin ve İmam Hatip Lisesinin olduğu yerde karşıladı. Misafirler çevreden de gelen büyük kalabalık eşliğinde şehir merkezine geldiler. Atatürk şimdi saat kulesini olduğu yerdeki belediye binasının balkonundan halkı seslendi.Milli Mücadele davasını anlattı.Bir öğrenci Namık Kemalin Vatan isimli şiirini okudu.Arkasından güzel sesli müezzinler cami minarelerinden naat-ı şerif okundu.Belediye Başkanı Enver Efendi(Peker)belediyede misafirlere yemek verdi.Yemekten sonra Kılıçoğlu İbrahim Ağa Konağın da I.Ordu Komutanı Ali İhsan Paşa, II.Ordu Komutanı Yakup Şevki Paşa ve Tümen Komutanı Kemalettin Sami Paşaın katılımı ile uzun bir toplantı yaptı.Bir gece misafir kaldı.Ertesi günü Akşehire uğurladık.Ali İhsan Paşa hatıratının 5.cildinde bu olayı anlatır. DEVAM EDECEK...

SIRATI- MÜSTAKİM,SEBİL-ÜR REŞAD,TEVHİT-İ EFKAR,HAYR-ÜL KELAM ADLI DERGİ VE GAZETELERDE YAZMIŞTIR.

İncil’den dahi vaaz verebilecek derecede bir ilim deryası olan Yunuszâde Vehbi Efendi’ye, Kemaleddin Sami Paşa, Ege’yi yakıp yıkarak gelen Yunanlılara ne zaman hücum etmenin daha uygun olacağını sorduğunda, 26 Ağustos’ta erinden paşasına kadar herkesin sarhoş olduğu kutsal günlerinde yapılmasını önermiş ve Yunan, ilçenin dışındaki kışlayı ateşe verip şehre giremeden kaçıp gitmiş.

YUNUSZADE SOYU 18.YY KADAR BU GÜNKÜ HAMİDİYE KÖYÜ YAKINLARINDA BULUNAN KUREYŞ KÖYÜNDE MESKUNDU.CELALİ SALDIRILARI SONUCUNDA KÖY YOK OLMUŞ HALKI DAĞILMIŞ VE BİR KISMI AFYONA BİR KISMI BOLVADİNE YERLEŞMİŞTİR.TÜRKMEN EFRADINDAN OLUP KARKINLI AŞİRETİNE MENSUPTURLAR.KARKINLI BOYU, OĞUZ-BOZOKLARININ YILDIZ HAN OĞULLARI KOLUNA BAĞLIDIR.KUTSAL HAYVANI TAVŞANCILDIR.ISPARTA,MARAŞ(DULKADİRLİ) VE HALEP TÜRKMENLERİ ARASINDA YAYILIM GÖSTERMİŞLERDİR.

javascript:void(0)

†

Diş Tedavisi Hakkında Bir Fetvâ
Takdim:
Uzun yılların ötesinden bize kadar gelen ve bu uzun yıllara rağmen aktüalitesini muhafaza eden hâdise ve meseleler vardır. Bu yazımızda tanıtmak ve sadeleştirerek sunmak, üzerine fikir beyan etmek istediğimiz fetvâ da bu nevîden bir meselenin cevabı ve çözümü mahiyetindedir. Bahis mevzûu fetvâ, Sebîlürreşâd mecmûasının179 Şa'bân 1332/12 Haziran 1330/25 Haziran 1913 tarihli nüshasında (c. XII, sayı: 302, s. 278) neşredilmiştir. Fetvâyı neşredilmek üzere mecmûaya gönderen zât o zamanki Sungurlu Müftüsü Osman Efendi'dir. Osman Efendi bu fetvâyı, aslı Fetvâhane Hey'et-i ilmiyyesince hazırlanmış, Fetvâ Emini Nuri Efendi riyasetinde ikmâl edilmiş ve Fetvâhâne müsevvidlerinden Alî el-Murtezâ tarafından neşredilmiş bulunan İlâveli Mecmûa-i Cedîde isimli fetva kitabından çıkarmıştır. Sebîlürreşâd'da zikredilmemekle beraber birinci fetvânın altında Hasen Hayrullah, ikinci fetvânın altında da Hasen Fehmi isimleri vardır. Her iki zat da Osmanlı şeyhülislâmlarındandır.
Diş doldurma ve kaplama mevzûunda Sebîlürreşâd'a sorulan birçok suale cevap olmak üzere İzmirli İsmâil Hakkı Efendi'nin kaleme aldığı bir inceleme yazısına, Bolvadin'den müderris Yûnus-zâde Ahmed Vehbi Efendi itiraz etmiş, İzmirli itirazı reddetmek maksadıyle ikinci bir yazı ile beraber Osman Efendi'nin gönderdiği mezkûr fetvâyı da neşretmiştir.
İzmirli İsmail Hakkı Efendi (1869-19447) tanınmış bir âlimimizdir. Orta tahsilini İzmir'de yaptıktan sonra İstanbul'a gelmiş, Dâru'l-muâllimin-i âliyeyi bitirmiş, medreseden icazet almış ve ayrıca Fen Fakültesinde okumuştur. Uzun yıllar, çeşitli dersleri, yüksek öğrenim müesseselerinde okutmuş bulunan İzmirli'nin kırk civarında eseri vardır. Daha çok felsefe ile meşgul olmuş, fıkıh ve usûl sahasında da önemli yazılar ve eserler bırakmıştır.